«хамдуна тимергалиева всегда говорила улыбаться, даже если рот полон крови»

Содержание

Важные и любопытные факты

Хамдуна Тимергалиева проживает насыщенную жизнь, наполненную интересными событиями и фактами, среди которых:

  1. В одном из интервью артистка Татарстана рассказала, как сложно было ей в период развода со вторым мужем. Она испытала столько страданий, что ощущение было, будто бы душа не поет, как раньше, а только постоянно болит, и внутри словно что-то оборвалось. Состояние депрессии прервал Салават, который сказал, что нужно прекращать себя гробить, и предложил отправиться работать в группе под его руководством. Благодаря Салавату певица Тимергалиева ожила, вновь обрела силы и продолжила исполнять душевные песни.
  2. Певица любит творчество зарубежных исполнителей, и когда готовила программу в честь собственного юбилея, внесла песни из репертуара Уитни Хьюстон. Также увлекалась творчеством Майкла Джексона, «Бони М» и Тины Тернер.
  3. В сложные моменты артистка спасалась только собственным трудолюбием. Хамдуна не может долгое время бездействовать, благодаря чему в любой ситуации старается развиваться и двигаться только вперед.
  4. Большинство песен из репертуара Тимергалиевой на деле являются старинными народными произведениями, которые она собирала в глухих деревушках во времена гастролей. Также певица гордится тем, что исполняет песни своего отца.

«Думала о том, почему я не родила ребенка от первой любви»

— Был человек, которого я безумно любила, но мы не смогли быть вместе. Так получилось. Я тогда только устроилась работать, и между нами был такой разговор: «Бросишь свое пение и сцену — живешь со мной. Нет — значит, нет». А мне тогда так сильно хотелось петь.

— У вас бывают мысли: «Эх, нужно было родить ребенка, пока была молода…»?

— Были мысли, почему я не родила ребенка от первого мужчины. Понимаю, что любила его по-настоящему. Никогда о нем не забывала. Он был настоящим мужчиной и человеком.

В молодости я говорила маме, что рожу много детей. Мама смеялась. Видишь, не родила никого. Иногда думаю, что нужно было родить хотя бы одного.

Слава Аллаху, у меня есть племянник Ильгам Шариф. Он всегда приходит, когда мне нужна помощь. Не оставляет без внимания.

— Если бы можно было вернуться назад в 18 лет, что бы вы изменили в своей жизни?

— Сильно переживала, когда на меня клеветали. Своим нынешним умом я бы и бровью не повела

Сколько времени потратила, обращая на них внимание. Сейчас я ни на что не обращаю внимания: не слышу и не вижу

Я еще и не думала стареть, карт аю (старая медведица) — в лесу, а я еще молода!

— Как вы поступаете, если что-то делают не по-вашему?

— Все переделываю заново, как мне нравится.

В последние годы многие наши артисты выступают под фонограмму. Современная аппаратура позволяет «нарисовать» голос, даже если его у артиста нет. Только подумайте — уставшие от повседневной суеты зрители приходят отдохнуть, увидеть и услышать живого артиста. Как их можно обманывать, открывая рот под фанеру?

Никогда в жизни не пела под фонограмму

Жизнь проходит, и неважно, хорошо ты ее провел или плохо. Мать умерла в 90 лет

Мамин род — род долгожителей. Нужно стараться жить хорошо. А ведь еще так хочется жить!

Начало творческого пути и достижения

Стартом продолжительного творческого пути певицы считается сотрудничество с Эмилем Залялетдиновым, в бригаде которого она проработала несколько лет. Здесь Тимергалиева исполняла ведущие партии, была солисткой ансамбля. Залялетдинов, сам опытный вокалист, одинаково легко певший и по-татарски, и по-русски, арии и романсы, дал артистке уникальный опыт. Далее Хамдуна имела возможность серьезно поднять собственный уровень мастерства. Певица сотрудничала с великолепными мастерами, Ильхамом Шакировым и Габдуллой Рахимкуловым.

Хамдуна – не только всенародно любимый исполнитель. Ее вклад в культуру татарского народа высоко оценен присвоением ряда званий, наградных знаков:

  1. В 1991 году певица стала народной артисткой Татарстана.
  2. В 2004 году президент республики лично вручил певице благодарственное письмо.
  3. В 2004 году артистка становится обладательницей нагрудного знака Министерства культуры республики Татарстан.
  4. В 2005 году Тимергалиева получила памятную медаль «1000-летие Казани».
  5. В 2009 году заслуги певицы отметил благодарностью премьер-министр Татарстана.

Каждая композиция исполнительницы создана и спета сердцем, является настоящим мелодическим шедевром. Хамдуна, как никто другой, понимает, что без эмоционального исполнения, проникновения в суть песни, труд авторов, поэта и композитора, обречен на провал. И только от вокалиста зависит, как зритель примет концерт.

«Хәмдүнәне бәхетле кеше дип уйлыйм»

Коръән ашында Хәмдүнә Тимергалиеваның Нефтекамск шәһәреннән килгән бертуган абыйсы Фәнәви абый белән аның тормыш иптәше Лүзә ханым да катнашты. Фәнәви абый гомерен урман хуҗалыгына багышлаган, шигъри җанлы кеше, гармунда да уйный белә.

— Хәмдүнә — туганнарым арасында иң якын сеңлем иде. Мәшһүр, бай рухлы татар халкының яраткан җырчысы булу бәхетенә ирешкән кеше. Мин аны үзем бәхетле кеше дип уйлыйм. Тарихи ватаныбыз Татарстан, без төрле җирләрдә сибелгән татар балалары өчен Казан — халкыбызның тарихи нигезе. Нәрсә булса да, Казанга киләбез. Хәмдүнәнең дә гомер юлы моны исбатлый торган бер дәлил. Биредә барлык дуслары Казанда аңа ярдәм күрсәттеләр, шуның өчен сезгә зур рәхмәт, — диде Фәнәви абый.

Что известно о личной жизни

Народная артистка Татарстана не любит комментировать личную жизнь и старается избегать любых обсуждений, связанных с семьей. Известно, что в молодости Хамдуна вышла замуж, однако любимый человек вскоре погиб. Через некоторое время Тимергалиева вновь связала себя узами брака, но и в это раз не познала настоящего женского счастья.

Второй муж певицы был настоящим тираном и ревностно относился к ее профессии. Он довел звезду до состояния депрессии, запрещая петь и видеться с коллегами. Хамдуна разошлась с ним и, как можно видеть по сегодняшний день, больше не пожелала выходить замуж третий раз.

Сама певица Тимергалиева говорит, что чувствует себя прекрасно и не жалеет о прошлом, ведь она смогла вовремя уйти от деспота и заниматься делом своей мечты. У Хамдуны нет своих детей, но есть племянник по имени Ильхам, который во всем помогает артистке и бережно относится к ней, словно к родной матери.

Мөнир Рахмаев: «Ул аның соңгы концерты булган, димәк…»

«Без тыгыз элемтәдә тора идек. Хәмдүнә Тимергалиева — ул бомба, позитив! Ул беркайчан да эштән курыкмый иде, һәрвакыт «темада» иде. Урынлы киңәш бирә белде. Кайчак усалрак та булды. Аның сүзенә күпләр колак сала иде, чөнки ул метрлар арасында берүзе калган иде. Аның кебекләр татар җырына сулыш бирде.

Үзенең яшенә, авыруына карамастан, ул сәхнәдә бии иде, гел балкып торды. Миңа: «Мөниркәем», — дип эндәшә иде. Аның үзенә генә хас шаяртулары булды. Хәмдүнә апа һәрвакыт: «Яшим әле», — дия иде. Ул хәзер дә популяр һәм һәрвакыт популяр булачак, чөнки Хәмдүнә Тимергалиева үз эзен тарихта калдырды. Аңа Россиянең халык артисты исемен бирсәләр, яхшы булыр иде. Кайда гына бармыйк, аны һәрвакыт аягүрә басып каршылыйлар иде. Юбилей концертын да үткәрдек. Ул аның соңгы концерты булган, димәк… Без аны һәрвакыт исебездә тотачакбыз. Авыр туфрагы җиңел булсын!» — дип сөйләде Мөнир Рахмаев.

Творчество и музыкальные достижения

Началом карьеры Хамдуны Тимергалиевой можно считать поступление в бригаду народного артиста Татарстана, Эмиля Залялетдинова, самого являвшегося исполнителем песен на русском, татарском языках, включая романсы и оперные арии. Здесь Хамдуна стала солисткой-вокалисткой, по крупицам собирая знания и опыт, совершенствуя свой природный талант.

Затем было сотрудничество с Габдуллой Рахимкуловым, Ильхамом Шакировым – оба уже тогда были маститыми певцами, носителями званий народных артистов. Постепенно у Тимергалиевой выработался собственный стиль, появился свой концертный ансамбль, с которым она объездила весь немаленький Советский Союз.

Певица впервые исполнила на большой сцене народные песни, звучащие в каждом селе – «Жомга», «Ялгыз каен», «Картуф», «Элмэлук кее», «Галигэ барам эле», «Эх, замана», «Тэтешле кее», «Эх, Мэдинэ, Мекэрэмэ», «Борай», «Бибизэкэ». Удивительная сила голоса, знание истории своего народа, его культуры позволили Хамдуне придать собственное звучание старинным мелодиям, сделать их узнаваемыми и популярными.

Песни Тимергалиевой часто звучат на татарском радио, причем слушатели сами заказывают полюбившиеся композиции. Без всякого преувеличения певица внесла достойный вклад в формирование «Золотого фонда» татарской песни. Достижения артистки отмечены присвоением ей почетных званий и наград:

  • «Народная артистка республики Татарстан» (1991);
  • благодарность президента Татарстана (2004) и премьера республики (2009);
  • письмо с выражением глубокой признательности от полпреда Татарстана в Федерации;
  • нагрудный знак Минкульта республики Татарстан (2004);
  • медаль «1000-летие Казани» (2005).

Как известно, каждая песня рождается на свет в результате кропотливого труда музыканта, сочиняющего мелодию, и автора, пишущего текст. Но их старания обречены на провал, если не будет третьей составляющей – артиста. От него зависит, прозвучит песня или пропадет навеки.

Хамдуна Тимергалиева очень избирательно подходит к выбору своего репертуара, стараясь избегать перенасыщенных словесной мишурой, пустыми фразами композиций. Перед выступлением она глубоко входит в образ, старается проникнуть в ткань мелодии и стихов, почувствовать ритм. Поэтому каждая песня для нее, как маленький спектакль, в котором нет лишних жестов, звуков, все выверено до мелочей.

Баянчылар турында

«Баянчылар күп, ә менә уйный белүчеләре аз. Хәзерге баянчыларның күбесе артка төшеп утыра да, алар белән рәхәт итеп җырлап та булмый. Хәер, соңгы вакытта яшьләр арасында берничә сәләтле баянчы күренә башлады», — диде Татарстанның халык артисты Хәмдүнә Тимергалиева «Татарстан Яңа гасыр» телеканалында бара торган «Ком сәгате» тапшыруында.

«Хәтерләсәгез, „Галигә барам әле“ дигән җырны мин танылган баянчы Рөстәм Вәлиев белән җырлый идем. Ул үлгәч, күңелем төште. Бу җырны башка беркем белән дә башкара алмыйм. Рөстәм Вәлиев минем нәрсә әйтәсемне күз карашыннан белеп тора иде, сәхнәдә үзара бары тик шулай гына аралаштык. Ул баянда уйнаганда, барча күзәнәкләр җырлый торган иде. Гомумән, Рөстәм Вәлиев сәхнәдәге җырчыны үзе артыннан уч төбендәге кебек итеп алып бара белә иде», — ди җырчы.

Милләт, тел турында: «Ана телемне бирмим, ул — изге»

Мин — татар кешесе. Явыз Иван Казан ханлыгын басып алгач, минем нәсел чукынмас өчен Башкортстан якларына күчеп киткән. Мин Казанга килмәдем, мин Ватаныма кайттым. Бу — документаль факт. Бу сорауга шуны гына әйтәм: бер кеше дә туганда татар яисә башкорт булырга дип гариза язмый. Әгәр ана теле дип татар телен саный икән, ул татар булып языла. Ана теле — башкорт теле икән, башкорт булып языла. Шул гына.

Беләсезме, башкорт белән татар арасын карьера артыннан куучылар бутый. Шигырь язып шагыйрь булып китә алмаган, җыр җырлап җырчы була алмаган ярым-йортылар ике халыкны бер-берсенә капма-каршы китерә. Минем үземә атам дисеннәр шушында, ана телемне бирмим. Ул — изге.

Хәмдүнә Тимергалиева яңа заман эстрадасы, «йолдыз»лар турында

Замана үзгәрә, шуның белән эстрада да алга атлый. Хәзерге вакытта тамашачы заманча, дәртле җырларга өстенлек бирә. Сугыш чорында берәүнең дә шырдый-бырдый җырлар тыңлыйсы килмәгән, кешеләрне хәсрәт баскан. Ул вакытта халык җырларына ихтыяҗ зур булган. Мин җырлый башлаганда «Идел», «Сагыну», «Кайту» җырлары бик популяр иде. Баянга кушылып җырлауны халык түземсезлек белән көтеп ала иде. Бүгенге көндә баянга гына кушылып җырлап кара син! Хәзер тормышлар мул, бөтен нәрсә дә бар. Аллаһыга мең шөкер. Тик адәм баласы рәхәткә чыдый алмый. Җырлар гына түгел, кешеләр дә үзгәрә. Безнең чор кешеләре тыйнак, төпле тәрбия алган буын. Хәзер тормыш кыйммәтләре бөтенләй башка төрле. Шунысын әйтә алам: теләсә нинди, мәгънәсез җырлар башкаручыларның гомере озын булмаячак. Бер көнлек җырчылар тиз сүнә, барысы да вакытлыча гына. Халыкны алдап булмый, — ди җырчы.

Ранние годы

Все свое детство будущая певица провела в родном селе. Воспитывалась она в самой обычной семье со средним достатком. Она мечтала о карьере певицы, но жизненные реалии были таковы, что ей нужно было искать серьезную и стабильную работу. В те времена считалось, что музыка – это нечто несерьезное.

После школы Хамдуна работала монтером на телефонной станции. Однако, мысли о музыке ее не оставляли. Она решила попробовать свои силы в этом направлении и поступила в музыкальное училище, которое она успешно закончила в 1971 году.

Сразу же после выпуска Хамдуну приняли в татарскую филармонию. Свои первые песни она спела вместе со своим творческим руководителем, а далее смогла выступать как самостоятельная певица.

После филармонии певица некоторое время проработала в музыкальном театре «Салават», где выступала в качестве ведущей певицы.

Певицу знал и любил народ, ей очень хотелось выступать на большой сцене. Однако, Хамдуна отказывалась петь те песни, которые приказывали исполнять чиновники и члены партийной верхушки. Она гордится тем, что всегда сохраняла внутреннее достоинство и никогда не опускалась до чинопочитания. Удержаться на сцене певице помогло ее исключительное трудолюбие.

В 1987 году певица получила звание заслуженной артистки Татарстана, а уже в 1991 году – звание народной артистки.

«Ул ирләр дә җырлый алмаган зур әсәрләрне башкарды»

Фердинанд Сәлахов «Татар-информ» хәбәрчесенә Хәмдүнә Тимергалиеваның тавыш белән уйный белү сәләтен дә әйтте.

— Хәмдүнә — кабатланмас тавышлы, матур тембрлы талантлы артистка. Аның тавышы — куелган тавыш түгел, тирән сулышлы ул. Бер секунд эчендә әсәрдән әсәргә күчкәндә үзгәрә белә иде. Кечкенә генә хәрәкәт ясаганда да, икенче Хәмдүнә була иде. Ул сәхнәгә чыкканда, янында биеп йөрүчеләр кирәк түгел иде. Ул аларны кулланып карады да, кирәкми диде, чөнки ул сәхнәне үзе тутыра иде. Алар бер-берсенә комачаулый гына иде.

Сәхнәдә ул артык хәрәкәтләр ясамады, бөтен әйтәсе килгән сүзе аның тавышында, аһәңендә иде. Ул ирләр дә җырлый алмаган зур әсәрләрне, «Эскадрон”ны җырлады. Анда физик көч һәм йөрәк көче зур иде. Ул җырлаган әсәрләр йөрәк көче сорый иде. Әлеге көчне гел биреп, йөрәк озак түзми.

Мин аның белән сәхнәдә 40 ел эшләдем. Ат җигеп тә, боланда да йөрдек, эт җигеп кенә йөрмәдек. Иң зур әсәрләре язылмый калган әле. Ул аларны язып карады, худсоветта шәхсилеккә кайтарып калдырулар бар иде, һәрвакытта кисәләр, ул узмый иде, сәбәп табыла инде. Я бер авазы, хәрефе дөрес түгел. Татар җыр сәнгатендә үзе сольный концерт эшләп, фонограммасыз 72 яшенә кадәр җырлаган бер генә җырчы да юк. Әлфия апа 70 яшендә сәхнәдә иде, ләкин сольный концерт бирми иде. Хәмдүнә шуның белән дә тарикха кереп калачак. Ул үзенә легенда ясады. Аны изделәр, сыттылар, сәхнәгә чыгармаска тырыштылар, дәүләт ансамбльләренә кушылып җырлаучы гына итеп карадылар, анда да солистка булды, ләкин халык изәргә бирмәде, яңадан сәхнәгә чыгарды. Ул үзенә ышанып җырлады, чөнки тавышы, көрәшерлек көче бар. Артистта тавыш булырга мөмкин, ләкин көрәшү көче юк. Ә ул көрәшә белде. Сәхнә ул — көрәш мәйданы, — дип сөйләде Фердинанд Сәлахов.

Татарстан мәдәният министры урынбасары Дамир Натфуллин: «Хәмдүнә апа кебек турысын әйтә торган кешеләр, аның моңы, халыкчанлыгы хәзерге эстрадада юк», — диде.

Г.Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе директоры Кадим Нуруллин Хәмдүнә апаның «Җырчы язмышы» дигән җыры булганын искәртте. «Шул җыр аша җырчының эчке дөньясын, кичерешләрен әйтеп бирә төсле иде», — диде. Ул киләсе елның май аенда Хәмдүнә Тимергалиевага кабер ташы куйдырырга ният булганын әйтте. «Ул яңа зиратта беренче артистка булып җирләнде. Илһам Шәрифнең әйтүе буенча, шушы зират яныннан үткәндә, үзе дә шушындый зиратка күмеләсе килүен әйткән», — диде Кадим Нуруллин.

Кадим Нуруллин һәйкәлле таш куйдыру буенча Мансур хәзрәт Җәләлетдинның фикерен сорашты. Имам: «Мөселманнарга бу эш килешми. Без бит мәетне юабыз, кәфенлибез, тәхлил чыгабыз, җеназасын укыйбыз, җирлибез, инде бөтен нәрсә шәригатьчә эшләнгәч, ташын да шәригатьчә куйыйк. Мөхәммәд пәйгамбәребез „Нишләп бөтен нәрсә шәригатьчә булгач, һәйкәлләр куйганда да шәригатьчә эшләмәдегез?“ — дип мәет газапланып ятыр дип әйткән», — диде.

О баянистах

 — Баянистов много, а умеющих играть — единицы. Сейчас многие баянисты играют так, что с ними невозможно спеть с удовольствием. Хотя, вот в последнее время появилось несколько юных одаренных баянистов.

Если помните, свою песню «Галигә барам әле» я пела под аккомпанемент баяниста Рустема Валиева. Когда он умер, я очень расстроилась. А эту песню я больше не с кем петь не могу. Рустем Валиев угадывал в моем взгляде, что я хочу сказать, на сцене между собой мы только так и общались. Когда играл он, пели все клетки тела. На сцене Рустем Валиев умел вести исполнителя за собой, будто на ладони», — вспоминала певица.

«Апаем, бигрәк күп эшләрем калган әле монда, тегендә иртәрәк әле миңа», — дип төшкә керә»

Җырчы Илһам Шәриф Хәмдүнә Тимергалиеваның төшенә һәрвакыт керүен әйтте.

— Үзем уйлаганга шулай микән. Елмая, сәхнәдә аның белән җырлап йөрибез икән. «Хәмдүнә апа, син үлдең түгелме соң, нишләп йөрисең?» — дип сорыйм, «Апаем, бигрәк күп эшләрем калган әле монда, тегендә иртәрәк әле миңа», — дип әйтә. Тугрылыгы, кыюлыгы, булдыклылыгы белән торып калды хәтердә. Булмаса да булдыра торган кеше булды гомер буе.

25 ел без бергә булдык. Халыкчанлыгы белән халык күңеленә керде, халыктан өстен булмады, халыкка якын булды. 70 яшендә тере тавыш белән 22шәр җыр җырлады, беркем дә алай булдыра алмый. Ашны уздыру инициативасы белән мин чыктым. Өчесен, җидесен кафеда үткәрдем, кырыгын филармония белән зурлап үткәрергә булдык. Рәхмәт аларга! — диде.

Ул Башкортстанның Борай районында бер урамга Хәмдүнә Тимергалиева исеме биреләчәген, шулай ук берәр мәдәният йортына Хәмдүнә Тимергалиева исемен бирергә тәкъдим итәчәген әйтте.

Илһам Шәриф әйтүенчә, мәрхүмә каберенә һәйкәл рәвешендә таш куйдыру васыятен дә әйтеп калдырган булган. Моны киләсе елның маенда туган көненә куйдырмакчы булалар. «Апаем, син артыннан йөреп булдырасың аны, эшләт инде», — дигән иде», — дип сөйләде җырчы «Татар-информ» хәбәрчесенә.

Алмаз Хәмзин:

— Хәмдүнә дигәч, егәрле, ашкынып, янып торган шәхес күз алдына килеп баса. Әле эшли башлаганда гына Вафирә Гыйззәтуллина белән безнең бригадага эләккән иде. Вафирә бригадасында административ эшләр эшләгән вакыт, ә ул алдан алгы сызыкта оештырып йөрүче. Шул вакытта «Җомга» җыры барлыкка килде, ләкин аны худсовет бик җырларга кушмый иде. Хәмдүнә аны теттерә иде җырлап. Вафирә авырган вакытта, «Давай, җырла Хәмдүнә!» — дия идем. Сузып сала инде, берничә такыр җырлаталар. «Рәхмәт сиңа», — дип кат-кат рәхмәтләр әйтә иде. Турысын маңгайга бәреп әйтә ул, дөрес хатын. Минем аңа җырчы гына түгел, кеше буларак хөрмәтем зур.

Вил Усманов:

— Хәмдүнә апа бик ачык, күңелендә булган хис-фикерләрен бервакытта курыкмыйча әйтә торган туры сүзле кеше иде. Соңгы елларда аралаша идек. Күргән саен «Вил, энем, шул «Ак чәчәкләр”ең өчен сиңа рәхмәт!» — дип, шулай минем күңелләрне күтәреп китә иде. Аннары «Вил, энем, миңа да берәр җыр язарсың инде», — дигәч, Интернет аша җибәргән идем. «И, энем, шундый җыр биргәнсең, рәхмәт! Көздән, Алла теләсә, концертлар башлана, җырлармын шуны», — дигән иде. Урыны оҗмахта булсын!

Хәмдүнә Тимергалиева 1949 елның 24 маенда Башкортстанның Борай районы Котлыяр авылында туган. 2020 елның 14 сентябрендә вафат булды. 

Разил Вәлиев: «Ул халык җырчысы булды»

«Әле берничә көн элек кенә без — бер төркем иҗат әһелләре — Илһам Шакировның туган авылы Яңа Бүләккә барган идек. Безнең белән атаклы җырчыларыбыз да бар иде. Алар арасында Хәмдүнә Тимергалиева да булды. Биредә без Хәмдүнә белән фикер алыштык, сөйләштек. Ул үзен бик яхшы хис иткән кебек тоелды миңа, елмаеп, көлеп йөрде. «Озакламый китабым чыга», — дигән иде. Китап чыккач, аны тәкъдим итү кичәсенә бергә җыелырга уйлашкан идек.

Хәмдүнә Тимергалиева: «Илһам Шакиров мине җырларга өйрәтте», — диде. Әгәр дә: «Халык җырчысы нинди булырга тиеш?» — дип сорасалар, әлбәттә, «Илһам Шакиров, Рәшит Ваһапов, Гөлсем Сөләймановалар кебек», — дияр идем. Һәм, әлбәттә, шуларның рәтендә Хәмдүнә Тимергалиева да бар. Ул ниндидер карар ярдәмендә генә халык җырчысы булган җырчы түгел. Хәмдүнә халык тарафыннан кабул ителгән халык җырчысы. Татар яшәгән кайсы гына төбәккә барма, аны беләләр.

Ул шул кадәрле гади һәм ихлас иде. Туфан Миңнуллинның әйткән сүзләре бар иде: «Иҗат кешесен ике нәрсә таныта ала: беренчесе — Аллаһы Тәгалә биргән сәләт, икенчесе — ихласлык». Менә Хәмдүнә Тимергалиевада талант та, тавыш та һәм ихласлык та бар иде. Нинди генә сәләтең булмасын, әгәр ихлас булмасаң, сине халык беркайчан да үз, якын итми.

Хәмдүнә эчкерсез сабый бала кебек: ул тиз генә үпкәли, ачулана һәм тиз арада суына иде. Аны халык яратты! Ул беркайчан да зарланмады. Берсендә: «Шушы пычракта авылдан-авылга концерт куеп йөрергә авыр түгелме соң сиңа?» — дип сорагач: «Разил, минем язмышым, тормышым шундый. Мин үзем дә авылда туып үстем», — диде. Ул халык җырчысы булды. Һәм безнең күңелләрдә ул халык җырчысы булып истә калыр», — дип сөйләде шагыйрь Разил Вәлиев.

«Төштә туганнарын сүгә, миннән гафу үтенә»

— Хәмдүнә апа ярты ел буе төшкә керде. Көн саен. Туганнары шулай йөргәнгә керәдер дип уйлыйм. Догалар да укытып карадым, юк, барыбер керә. Төштә туганнарын сүгә, миннән гафу үтенә. Туганнары прокуратурага кадәр язып бетерделәр бит инде. Мине «мошенник» дип яла яктылар. Рәхмәт әйтер урынына, теләсә нинди мәгълүмат тараттылар. Соңыннан: «Син үтердең», — дип әйтә башладылар хәтта!

Хәзер төшкә керми башлады, җаны тынычланды бугай Хәмдүнә апаның. Туганнарының номерларын кара исемлеккә керттем. Бер уйласаң, олы яшьтәге кешеләр. Абыйсына 82 яшь. Миннән булмаган әйберләр таптырдылар. Шундый адымга барырлар дип бер дә уйламаган идем.

Хәмдүнә апаның вафатын әнием үлгән кебек кабул иттем. Кулсыз калдым дисәң дә була. Планлаштырылган концертлар, башка чаралар — барысы да бетте. Шок хәлендә калдым. Туганнары шуннан файдаланды.

Җиде көн үтмәде, Якутиядән ниндидер сеңлесе (племянницасы) килеп чыкты. Күргәнебез булмады, бөтенләй белми идек. Ул үзенә таләп итә башлады. Ә аның ни катнашы бар инде? Хәмдүнә апасын тере вакытта күрмәгән кеше.

Байлык эзләгәннәрдер инде… Сәхнәдә артист бай булып күренә шул. Бер сүз белән, адәм көлкесе.

Айдар Галимов: «Хәмдүнә Тимергалиева гайрәтле, үз эшенә тугры булган шәхес иде»

«Бүген Түбән Камадан иртән генә кайтып җиттем. Уянсам, шушы хәбәрне ишеттем. Көн дә караңгыланып киткән кебек булды. Хәмдүнә апа белән соңгы тапкыр «ТМТВ» каналының премия тантанасында күрештек. Әмма ул очрашуыбыз бер дә соңгысына охшамаган иде. Интервьюлар бирдек, фотога төштек, сөйләштек-көлештек.

Әле Хәмдүнә апа миңа шушы очрашуыбызда саклап йөрткән фотографиясен бирде. Ул фотоны Хәмдүнә апага Магнитогорск шәһәрендә биргәннәр икән. Ул аны саклап йөртеп, миңа алып килде. Ул фото биш ел элек ясалган, хәзер дә өстәлемдә ята.

Ул уникаль кеше булды. Аның тавышы, иҗаты беркемнекенә дә охшамаган. Хәмдүнә Тимергалиева гайрәтле, үз эшенә тугры булган шәхес иде! Ул соңгы көннәренә кадәр популяр булды, эштән бер дә өзелмәде. Тамашачы мәхәббәтен тоеп яшәде. Бәхетле кеше булды! Олыны — олы, кечене кече итә белде.

Без бик күп шәһәрләр буенча «Дуслык күпере» проекты белән йөрдек. Автобуста кысылып йөри идек. Хәмдүнә апа беркайчан да зарланмады. Һәрвакыт риза булып, көлде, шаярды. Һәм яшьләргә үрнәк булсын: ул һәр концерт алдыннан репетиция ясый иде. Үз эшенә, концертларга җаваплы карый белде. Ул чын мәгънәсендә халык артисты! Бәлки хатын-кыз бәхете аңа җитеп бетмәгәндер, ялгыз булды бит. Әмма җырчы буларак ул бик бәхетле булды. Соңгы көннәренә хәтле сәхнәдә балкыды. Ул йөрәкләрдә мәңгегә калачак. Бәлки аны кадерләп бетермәгәнбездер дә…Хәзер менә, мәңгелеккә китеп баргач, аның бөеклеген аңлыйбыз», — дип сөйләде Татарстан һәм Башкортстан республикаларының халык артисты Айдар Галимов.

Факты из биографии Хамдуны Тимергалиевой

У великой артистки Татарстана в карьере были сложные 8 лет – период, когда ее не хотели допускать на телевидение и радио из-за созданного завистниками мифа о Хамдуне, как о грубой певице. Случилось так по причине ее волевого характера и нежелания унижаться перед начальниками всех уровней.

Это были времена Советского Союза, Тимергалиева – известная певица, которая собирала целые концертные залы и знала, что такое настоящая любовь зрителя. Но в один момент началось давление со стороны «верхушки», и ей не разрешали петь собственные песни, а заставляли исполнять работы, по ее мнению, бездарных композиторов.

Тогда все артисты оказались в ужасной ситуации, чувствуя унижение со стороны чиновников, но Хамдуна смогла пойти против их воли, за что и получила запрет на доступ к татарской эстраде. Позже в интервью певица расскажет, как все было на самом деле, и почему так себя вела. По ее словам, она птица вольная и никогда не хотела опускаться до чинопочитания. И, несмотря на то, что было очень обидно за отсутствие возможности реализовать по максимуму свой потенциал, певица все же старалась сохранить собственное достоинство.

На сегодняшний день артистка гордится своим поведением в то время и довольна, что в итоге смогла добиться, чего хотела. Считает, что молодым исполнителям повезло, ведь они имеют возможность петь, что хотят, и имеют полную свободу действий, которой так сильно не хватало Хамдуне в начале карьеры.

Яшь буын җырчылар турында

Хәмдүнә апаның калган фикерләре «Ватаным Татарстан» газетасына биргән интервьюсыннан алынды.

Яшьләрдә өлкәннәргә хөрмәт юк дип кистереп әйтмәс идем. Үземнән чыгып әйтәм. Мин 51нче ел сәхнәдә, яшь буын артистлар миңа хөрмәт белән карый. Үзеңне ничек куясың бит. Ләкин дөресе шул: бөтен яшь артист миңа тартылып тора. Яраттыра белүнең сере гади: аларны яратырга кирәк. Борын астыңда юешең кипмәгән дип кимсетергә ярамый. Беребез дә җиде класс бетереп тумадык бит. Җыр ул шундый сәнгать: аны көне-төне өйрәнергә, үзеңне шуңа багышларга кирәк. Менә 71 яшемдә дә өйрәнәм бит әле. Көн дә өйрәнергә кирәк.

«Киресенчә, аңа хыянәт итәләр иде»

Хәмдүнә апа белән бергә эшләгән коллегалары Римма Ибраһимова белән Зөфәр Харисов та хатирәләрен уртаклашты.

Татарстанның халык, Россиянең атказанган артисты Зөфәр Харисов туксанынчы елларда Хәмдүнә Тимергалиеваның концертларын алып барган:

— Барлык коллективны хөрмәт итә иде. 50 яшьлек юбилей концерты бүгенгедәй хәтеремдә. Башкортстанга, Чиләбегә бардык, үзе белән кәстрүл алып, сәхнә артында бөтен коллективка бәрәңге, аш пешереп бирде.

Аерым туган көнен үткәргәнен хәтерләмим, кеше җыймады. Әмма кеше барыбер аның янына килә иде. «Мине хөрмәт иткән, яраткан туганнарым, дусларым килә», — дип әйтә иде.

Чисталыкны яратты, бик таләпчән кеше булды. Күңеле әйбәт иде: кешене яратса, бар күңелен биреп ярата иде. Эшендә дә, тормышында да гадел булды. Сәнгатькә, яраткан кешеләренә хыянәт итмәде. Минемчә, киресенчә, аңа хыянәт итәләр иде. Аның китүе бер дә көтелмәгән хәл булды.